ไบโอชาร์เพื่อเพิ่มความสมบูรณ์ให้ดิน ลดโลกร้อนและลดความยากจน Biochar for increasing soil fertility, reducing global warming and poverty

 

ไบโอชาร์เพื่อเพิ่มความสมบูรณ์ให้ดิน ลดโลกร้อนและลดความยากจน  Biochar for increasing soil fertility, reducing global warming and poverty

ไบโอชาร์ (Biochar) คืออะไร
             ไบโอชาร์ (Biochar) หรือเรียกในภาษาไทยว่าไบโอชาร์ คือ วัสดุที่อุดมด้วยคาร์บอน ผลิตจากการให้ความร้อนมวลชีวภาพ (biomass) โดยไม่ใช้ออกซิเจนหรือใช้น้อยมาก เรียกกระบวนการนี้ว่าการแยกสลายด้วยความร้อน (pyrolysis) ซึ่งมีสองวิธีหลักๆคือการแยกสลายอย่างเร็วและอย่างช้า การผลิตไบโอชาร์ด้วยวิธีการแยกสลายอย่างช้าที่อุณหภูมิเฉลี่ย 500 องศาเซลเซียส จะได้ผลผลิตของไบโอชาร์มากกว่า 50% แต่จะใช้เวลาเป็นชั่วโมง ซึ่งต่างจากวิธีการแยกสลายอย่างเร็วที่อุณหภูมิเฉลี่ย 700 องศาเซลเซียส  ซึ่งใช้เวลาเป็นวินาที ผลผลิตที่ได้จะเป็นน้ำมันชีวภาพ (bio-oil) 60%  แก๊สสังเคราะห์ (syngas)  ได้แก่ H₂, CO และ CH₄  รวมกัน 20% และ ไบโอชาร์ 20% (Winsley, 2007; Zafar,2009)   Biochar มีความหมายแตกต่างจาก Charcoal (ถ่านทั่วไป) ตรงจุดมุ่งหมายของการใช้ประโยชน์ คือเมื่อกล่าวถึง Charcoal จะหมายถึงถ่านที่ใช้เป็นเชื้อเพลิง  ขณะที่ Biochar คือถ่านที่ใช้ประโยชน์เพื่อกักเก็บคาร์บอนลงดินและปรับปรุงดิน (Ricks,2007)  การกักเก็บคาร์บอนในดินด้วยการแยกสลายมวลชีวภาพด้วยความร้อนจะได้คาร์บอนถึง  50% ของคาร์บอนที่มีอยู่ในมวลชีวภาพ คาร์บอนที่ได้จากการเผามวลชีวภาพจะเหลือเพียง 3% และจากการย่อยสลายโดยธรรมชาติหลังจาก 5-10 ปี จะได้คาร์บอนน้อยกว่า 20%  ปริมาณของคาร์บอนที่ได้จะขึ้นกับชนิดของมวลชีวภาพ  สำหรับอุณหภูมิจะมีผลน้อยมากถ้าอยู่ระหว่าง 350-500 องศาเซลเซียส (Lehmann et al.,2006)

ประโยชน์ของไบโอชาร์   สามารถสรุปได้ 4 ประการหลักดังนี้

1. ช่วยบรรเทาการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ เนื่องจากไบโอชาร์สามารถลดคาร์บอนไดออกไซด์ในชั้นบรรยากาศในระยะยาวได้ด้วยการกักเก็บคาร์บอนในดิน
2. ช่วยปรับปรุงดินและผลผลิตทางการเกษตร  เนื่องจากเมื่อนำไบโอชาร์ลงดิน  ลักษณะความเป็นรูพรุนของ         ไบโอชาร์จะช่วยกักเก็บน้ำและอาหารในดิน และเป็นที่อยู่ให้กับจุลินทรีย์สำหรับทำกิจกรรมเพื่อสร้างอาหารให้ดิน เมื่อดินอุดมสมบูรณ์จะส่งผลให้ผลผลิตทางการเกษตรเพิ่มขึ้น
3. ช่วยผลิตพลังงานทดแทน เนื่องจากกระบวนการผลิตไบโอชาร์จากมวลชีวภาพด้วยการแยกสลายด้วยความร้อนจะให้พลังงานชีวภาพที่สามารถใช้เป็นพลังงานทดแทนเพื่อการขนส่งและในระบบอุตสาหกรรมได้
4. ช่วยในกระบวนการจัดการของเสียประเภทอินทรีย์วัตถุได้  เนื่องจากเทคโนโลยีไบโอชาร์มีศักยภาพในการกำจัดของเสียที่ทำให้สิ่งแวดล้อมเป็นมิตรได้

 

ยุทธศาสตร์ทำหนึ่งได้สาม ไบโอชาร์เพื่อเพิ่มความสมบูรณ์ของดิน ลดภาวะโลกร้อน และลดความยากจน

             ยุทธศาสตร์หมายถึงแผนพัฒนาที่แสดงโครงสร้างความสัมพันธ์ระหว่างองค์ประกอบของแผนและกลไกในการขับเคลื่อนให้การปฏิบัติตามแผนสามารถบรรลุเป้าหมายได้  การวิจัยนี้ได้พัฒนายุทธศาสตร์ทำหนึ่งได้สามฯในรูปของวงจรย้อนกลับระหว่างองค์ประกอบของระบบจัดการทรัพยากรแบบยั่งยืนหรือเรียกอีกอย่างว่าสมมติฐานพลวัตระบบจัดการทรัพยากรแบบยั่งยืน  

ขอบคุณ 

คณะผู้วิจัย
รองศาสตราจารย์ ดร. อรสา สุกสว่าง
ภาควิชาภูมิศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์  มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์